Internet to styl życia

Najnowsza edycja badania potwierdziła tendencję widoczną od 2010 roku, iż mamy do czynienia z nową rzeczywistością cyfrową ucznia, w której internet staje się coraz bardziej „małoekranowy” i mobilny.

Po pierwsze, dziś młodzi ludzie „noszą internet przy sobie” i trudno wyraźnie podzielić czas na ten, który spędzają w sieci, oraz na godziny funkcjonowania poza nią.

Po drugie, internet nie jest już jednorodnym doświadczeniem ucznia. Może oznaczać wiele aktywności: naukę, komunikację społeczną, rozrywkę, a nawet źródło wsparcia emocjonalnego.

Jakość korzystania ważniejsza niż czas

Prof. Pyżalski podkreśla, że nie ma już sensu pytanie: „ile czasu” korzystasz z internetu, a raczej – „kiedy i jak” to robisz, ponieważ sam czas obecności w sieci słabo koreluje ze zdrowiem psychicznym młodzieży. Obecnie o wiele większe znaczenie ma kontekst i sposób korzystania z sieci.

Korzystanie z sieci w nocy stanowi realne zagrożenie dla zdrowia młodych ludzi, znacznie większe niż długie surfowanie w dzień. Samoregulacja i rozwijanie „digital wellbeing” ucznia stają się ważnymi tematami dla edukacji (36,4% uczniów otwarcie deklaruje potrzebę pomocy w kontrolowaniu czasu przebywania online).

Mit „cyfrowego tubylca”

Chociaż młodzi ludzie spędzają w sieci mnóstwo czasu, jedynie 16,7% rozumie podstawy działania Internetu, a ich kompetencje w zakresie myślenia krytycznego nadal są niskie.

• Algorytmy: Tylko 16,7% uczniów wie, że wyniki wyszukiwania w Google’u nie są takie same dla każdego użytkownika.
• Bańki informacyjne: Połowa uczniów (51%) nie jest pewna, czy pierwszy wynik w wyszukiwarce to zawsze najlepsze źródło informacji.
• Cyberprzemoc: Jedynie 32,4% rozumie, że już samo polubienie hejterskiego posta i przesłanie go dalej ma negatywny wpływ na ofiarę.

Niebezpieczne treści to realny problem!

53% młodych ludzi widziało mowę nienawiści w sieci, lecz tylko 21% szukało jej celowo.

To algorytmy podsuwają młodzieży szkodliwe treści, dlatego edukacja medialna powinna skupiać się na zrozumieniu mechanizmów działania platform społecznościowych.

Sztuczna Inteligencja? Obecna!

AI jest obecna w szkole. Nie jest już nowinką, stała się wręcz standardem zaszytym w aplikacjach czy komunikatorach używanych na co dzień przez uczniów. 80% młodych ludzi miało kontakt z narzędziami AI i używa jej w celu:

• ✏️ pisania esejów i tekstów – 22,6%
• 📄 streszczania treści – 26,2%
• 🎨 tworzenia obrazów lub filmów – 15,3%

Młodzi ludzie wykorzystują AI również w roli terapeuty, co jest ryzykownym zachowaniem. 16,2% uczniów (19,5% dziewcząt) szuka u AI porad dotyczących problemów osobistych i zdrowia psychicznego.

Jak edukować tych, którzy „wiedzą”?

Chociaż młodzi ludzie nie oczekują edukacji medialnej i otwarcie deklarują, że o sieci „wiedzą wszystko” (ok. 70%), badanie EU Kids Online 2026 zdradza nieuświadomioną niekompetencję uczniów. W poniższej tabeli zaprezentowano odpowiedzi z testu wiedzy cyfrowej:

Edukacja w takim kontekście jest zawsze dużym wyzwaniem – twierdzi prof. Pyżalski – ale warto je podjąć! W jaki sposób uczyć kogoś, kto uważa, że „wie”? – tu strategia uzmysłowienia uczniom, czego nie wiedzą, jest dobrym punktem wyjścia do dalszych działań.

„Im więcej – jako nauczyciele – dowiemy się o sposobie, w jaki młodzi ludzie korzystają z technologii, tym lepiej oswoimy internet w szkole. Czasami nie będą to wielkie odkrycia, raczej małe, a mądre, i to też ma bardzo duże znaczenie dla edukacji” – podsumowuje prof. Pyżalski.

Jak pomóc uczniom? Praktyczna checklista dla nauczyciela:

 

Obejrzyj omówienie wyników badania »