Nowa podstawa programowa dla drugiego języka obcego w liceum i technikum – co się zmienia od 2027 roku?
Porównanie projektu nowej podstawy programowej dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako drugi (kontynuacja ze szkoły podstawowej) z obowiązującą podstawą programową z 2024 r.
✒️ W skrócie
Projekt nowej podstawy programowej z drugiego języka obcego (kontynuacja) dla liceum i technikum, która ma obowiązywać od 1 września 2027 r., w przeważającym stopniu utrzymuje dotychczasowe wymagania ogólne i szczegółowe, ale wprowadza również istotne zmiany. Najważniejsza to obniżenie oczekiwanego poziomu biegłości językowej na zakończenie nauki w szkole ponadpodstawowej, z poziomu A2+ do poziomu A2. Nowa podstawa programowa wprowadza również dość istotne zmiany w zakresie kształcenia umiejętności słuchania, czytania i przetwarzania językowego. Projekt w inny sposób ujmuje kompetencje kulturowe oraz wprowadza zupełnie nowe doświadczenia edukacyjne.
Ważne: poniższa analiza została przygotowana w oparciu o projekt IBE-PIB z października 2026 r., a nie ostateczny tekst rozporządzenia.
Na jakim etapie są prace nad nową podstawą programową?
Obowiązująca podstawa programowa dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako drugi jest określona w rozporządzeniu z 28 czerwca 2024 r. (dostępne tutaj, str. 10–13 oraz 71–80).
Projekt nowej podstawy programowej dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum jest określony w propozycji przekazanej przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB) do MEN (dostępny tutaj).
Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Edukacji Narodowej nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego ma zacząć obowiązywać w klasie I szkół ponadpodstawowych od 1 września 2027 r. Na stronie internetowej IBE-PIB opublikowane zostały projekty podstaw programowych, w tym podstawy programowej dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako drugi (kontynuacja), opracowane przez zespoły ekspertów powołane na początku 2026 r. Projekty te zostały przekazane do MEN. Należy pamiętać, że nie są to ostateczne wersje dokumentów. MEN przygotuje na ich podstawie projekt rozporządzenia, który trafi do konsultacji publicznych. Wiążący będzie dopiero ostateczny tekst rozporządzenia, podpisany przez Ministra Edukacji i opublikowany w Dzienniku Ustaw.
Porównanie: podstawa programowa z 2024 r. a projekt podstawy programowej z października 2026 r.
Już teraz możemy wstępnie porównać oba dokumenty, tj. obowiązującą podstawę programową (z 2024 r.) oraz projekt nowej podstawy programowej przekazanej przez IBE-PIB do MEN.
Ogólny poziom biegłości językowej na zakończenie kształcenia w szkole ponadpodstawowej
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
| Jeden poziom dla wszystkich sprawności i zakresu środków językowych, tj. A2+. |
Jeden poziom dla wszystkich sprawności i zakresu środków językowych, tj. A2. Dość istotna zmiana względem 2024 r. – obniżenie wymagań dla wszystkich sprawności i zakresu środków językowych z A2+ do A2. |
Cele kształcenia – wymagania ogólne
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
| 5 celów ogólnych. |
7 celów ogólnych:
|
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
| 14 wymagań szczegółowych, w tym: | 10 wymagań szczegółowych, w tym: |
|
|
|
|
|
|
Znajomość środków językowych
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
|
Słuchanie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
Czytanie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Mówienie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Pisanie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
Reagowanie w formie ustnej
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Reagowanie w formie pisemnej
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
Przetwarzanie językowe
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Kompetencje kulturowe
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
Umiejętności wspierające uczenie się języka obcego nowożytnego
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
Doświadczenia edukacyjne
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
Kompetencje przekrojowe i sprawczość
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
Najważniejsze zmiany – podsumowanie
Podsumowując, projekt podstawy programowej dla 4-letniego liceum i 5-letniego technikum dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako drugi (kontynuacja ze szkoły podstawowej) od 1 września 2027 r. w porównaniu do obowiązującej podstawy programowej z 2024 r.:
- 1) wprowadza do podstawy programowej nieistniejące w 2024 r. doświadczenia edukacyjne oraz działania nakierowane na budowanie kompetencji przekrojowych oraz sprawczości
- 2) wprowadza dość istotne zmiany w zakresie:
- a) ogólnego poziomu biegłości językowej oczekiwanego na zakończenie kształcenia – obniża poziom dla wszystkich sprawności oraz zakresu środków językowych z A2+ do A2;
- b) umiejętności rozumienia ze słuchu – określa 2 nowe umiejętności szczegółowe oraz wprowadza konieczność stopniowego różnicowania odmian języka podczas zajęć;
- c) umiejętności rozumienia tekstu pisanego – określa 3 nowe umiejętności szczegółowe;
- d) umiejętności przetwarzania językowego – określa kilka nowych szczegółowych umiejętności;
- e) kompetencji kulturowych – przesuwa akcent z wiedzy w kierunku wykorzystania wiedzy oraz istotności postaw;
- 3) wprowadza nieznaczne zmiany w zakresie:
- a) znajomości środków językowych – określa kilka nowych tematów szczegółowych w wybranych zakresach tematycznych;
- b) umiejętności mówienia i pisania – określa kilka nowych umiejętności szczegółowych, jednocześnie we wprowadzeniu podkreślona jest konieczność priorytetyzacji umiejętności mówienia w kształceniu;
- c) umiejętności reagowania językowego w formie mówionej i pisemnej – określa kilka nowych mikroumiejętności;
- d) kształcenia umiejętności wspierających uczenie się języka obcego nowożytnego.
FAQ – najczęściej zadawane pytania:
Czy nowa podstawa programowa obniża wymagania z drugiego języka obcego w liceum i technikum?
Tak, jeśli chodzi o poziom biegłości. Projekt zakłada jeden poziom docelowy – A2 – dla wszystkich sprawności, podczas gdy podstawa z 2024 r. określała na zakończenie kształcenia ogólny poziom biegłości językowej jako A2+. Jednocześnie wszystkie zagadnienia w zakresach tematycznych stają się obowiązkowe, a w zakresie sprawności słuchania i czytania katalog umiejętności szczegółowych został rozbudowany – choć należy mieć świadomość, że umiejętności te będą ćwiczone w ograniczonym zakresie środków językowych.
Od kiedy będzie obowiązywać nowa podstawa programowa w szkołach ponadpodstawowych?
Zgodnie z zapowiedziami MEN – od 1 września 2027 r. w klasie I liceum i technikum. Omawiany dokument to projekt przygotowany przez IBE-PIB; ostateczny kształt podstawy programowej będzie znany po konsultacjach publicznych i publikacji rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.
Czym są doświadczenia edukacyjne w nowej podstawie programowej z języka obcego?
To zupełnie nowy element: podstawa z 2024 r. ich nie przewidywała. Projekt określa 14 doświadczeń edukacyjnych dla zajęć z języka obcego. Każdy uczeń w każdym roku szkolnym ma zrealizować co najmniej dwa z nich, wybrane wspólnie z klasą i nauczycielem. Doświadczenia mają charakter praktyczny, wspierają rozwój językowy, osobisty, psychiczny i społeczny uczniów, wzmacniają kompetencje przekrojowe i budują poczucie sprawczości.
Czy nowa podstawa programowa zmieni maturę z języka obcego?
Nie od razu. Nowa podstawa ma obowiązywać w klasie I od 1 września 2027 r., więc pierwsi uczniowie uczący się według niej przystąpią do matury w 2031 r. (liceum) i 2032 r. (technikum). Podstawa programowa określa zakres egzaminu, ale sposób sprawdzania wiadomości i umiejętności określi w Informatorze Centralna Komisja Egzaminacyjna, najpóźniej w 2029 r. Warto jednak pamiętać, że egzamin maturalny z języka obcego opiera się na wymaganiach dla języka nauczanego jako pierwszy (poziom B1), a więc wyższych niż w przypadku języka drugiego (A2).
Zobacz również:
Język obcy nauczany jako pierwszy – zakres podstawowy
Język obcy nauczany jako pierwszy – zakres rozszerzony