Nowa podstawa programowa z języka angielskiego w liceum i technikum – co się zmienia w zakresie podstawowym od 2027 roku?
Porównanie projektu nowej podstawy programowej dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy w zakresie podstawowym z obowiązującą obecnie podstawą programową z 2024 r.
✒️ W skrócie
Projekt nowej podstawy programowej z języka obcego nauczanego jako pierwszy (w praktyce najczęściej angielskiego) dla liceum i technikum, która ma obowiązywać od 1 września 2027 r., w większości utrzymuje dotychczasowe wymagania dotyczące słuchania, czytania, mówienia i pisania. Najważniejsze zmiany w zakresie podstawowym to:
- jeden poziom docelowy B1 dla wszystkich sprawności (dotąd B1+ dla rozumienia),
- większy nacisk na poprawność i związki frazeologiczne,
- różne odmiany języka w słuchaniu,
- rozbudowane przetwarzanie językowe,
- nowe ujęcie kompetencji kulturowych,
- zupełna nowość - doświadczenia edukacyjne.
Ważne: Poniższa analiza bazuje na projekcie IBE-PIB z października 2026 r., a nie na ostatecznym tekście rozporządzenia.
Na jakim etapie są prace nad nową podstawą programową?
Obowiązująca podstawa programowa dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum jest określona w rozporządzeniu z 28 czerwca 2024 r. (dostępne tutaj, str. 10–13 oraz 48–54).
Projekt nowej podstawy programowej dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum jest określony w propozycji przekazanej przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB) do MEN (dostępny tutaj).
Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Edukacji Narodowej nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego ma zacząć obowiązywać w klasie I szkół ponadpodstawowych od 1 września 2027 r. Na stronie internetowej IBE-PIB opublikowane zostały projekty podstaw programowych, w tym podstawy programowej dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy, opracowane przez zespoły ekspertów powołane na początku 2026 r. Projekty te zostały przekazane do MEN. Należy pamiętać, że nie są to ostateczne wersje dokumentów. Na ich podstawie MEN przygotuje projekt rozporządzenia, który trafi do konsultacji publicznych. Wiążący będzie dopiero ostateczny tekst rozporządzenia, podpisany przez Ministra Edukacji i opublikowany w Dzienniku Ustaw.
Porównanie: podstawa programowa z 2024 r. a projekt podstawy programowej z października 2026 r.
Już teraz możemy wstępnie porównać oba dokumenty, tj. obowiązującą podstawę programową (z 2024 r.) oraz projekt nowej podstawy programowej przekazanej przez IBE-PIB do MEN.
Ogólny poziom biegłości językowej na zakończenie kształcenia w szkole ponadpodstawowej
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
Dwa poziomy, tj. B1 dla sprawności produktywnych B1+ dla sprawności receptywnych. |
Jeden poziom dla wszystkich sprawności, tj. B1. Dość istotna zmiana względem 2024 r. – obniżenie wymagań dla sprawności receptywnych z B1+ do B1. |
Cele kształcenia – wymagania ogólne
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
| 5 celów ogólnych. | 7 celów ogólnych: |
|
|
|
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
| 14 wymagań szczegółowych, w tym: | 10 wymagań szczegółowych, w tym: |
|
|
|
|
|
|
Znajomość środków językowych
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Słuchanie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
Większa różnorodność w zakresie odmian języka. |
Czytanie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Mówienie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Pisanie
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
Reagowanie w formie ustnej
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Reagowanie w formie pisemnej
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
|
Przetwarzanie językowe
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
Kompetencje kulturowe
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
|
|
|
Umiejętności wspierające uczenie się języka obcego nowożytnego
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
|
|
Doświadczenia edukacyjne
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
| Nie były określone w podstawie programowej. |
|
Kompetencje przekrojowe i sprawczość
| Podstawa programowa z 2024 r. | Projekt podstawy programowej z października 2026 r. |
|---|---|
| Nie były określone w podstawie programowej. |
Kształcenie w zakresie języka obcego nowożytnego przyczynia się do rozwijania:
|
Najważniejsze zmiany – podsumowanie
Podsumowując, projekt podstawy programowej dla 4-letniego LO i 5-letniego technikum dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy w zakresie podstawowym od 1 września 2027 r. w porównaniu do obowiązującej podstawy programowej z 2024 r.:
- 1) wprowadza do podstawy programowej nieistniejące w 2024 r. doświadczenia edukacyjne oraz działania nakierowane na budowanie kompetencji przekrojowych oraz sprawczości;
- 2) wprowadza dość istotne zmiany w zakresie:
- a) ogólnego poziomu biegłości językowej oczekiwanego na zakończenie kształcenia – obniża poziom dla sprawności receptywnych z B1+ do B1;
- b) znajomości środków językowych – uwypukla istotność związków frazeologicznych oraz podkreśla istotność poprawności używania znanych środków, nawet jeżeli ich zakres jest ograniczony;
- c) umiejętności rozumienia ze słuchu – wprowadza konieczność różnicowania odmian języka podczas zajęć;
- d) umiejętności przetwarzania językowego – podkreśla istotność integrowania umiejętności;
- e) kompetencji kulturowych – przesuwa akcent z wiedzy w kierunku wykorzystania wiedzy oraz istotności postaw;
- 3) wprowadza nieznaczne zmiany w zakresie kształcenia umiejętności wspierających uczenie się języka obcego nowożytnego;
- 4) nie wprowadza praktycznie żadnych istotnych zmian w zakresie umiejętności szczegółowych dotyczących:
- a) słuchania (ale wprowadza większą różnorodność odmian języka – zob. pkt 2c);
- b) czytania;
- c) mówienia – choć we wprowadzeniu podkreślona jest konieczność priorytetyzacji tej umiejętności w kształceniu;
- d) pisania;
- e) reagowania w formie ustnej i pisemnej.
FAQ – najczęściej zadawane pytania:
Czy nowa podstawa programowa obniża wymagania z języka angielskiego w liceum i technikum?
Częściowo. Projekt zakłada jeden poziom docelowy – B1 – dla wszystkich sprawności, podczas gdy podstawa z 2024 r. przewidywała B1+ dla rozumienia ze słuchu i czytania. Jednocześnie wszystkie zagadnienia w zakresach tematycznych stają się obowiązkowe, a projekt kładzie większy nacisk na poprawne stosowanie środków językowych i na związki frazeologiczne.
Od kiedy będzie obowiązywać nowa podstawa programowa w szkołach ponadpodstawowych?
Zgodnie z zapowiedziami MEN – od 1 września 2027 r. w klasie I liceum i technikum. Omawiany dokument to projekt przygotowany przez IBE-PIB; ostateczny kształt podstawy będzie znany po konsultacjach publicznych i publikacji rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.
Czym są doświadczenia edukacyjne w nowej podstawie programowej z języka obcego?
To zupełnie nowy element: podstawa z 2024 r. ich nie przewidywała. Projekt określa 14 doświadczeń edukacyjnych dla zajęć z języka obcego. Każdy uczeń w każdym roku szkolnym ma zrealizować co najmniej dwa z nich, wybrane wspólnie z klasą i nauczycielem. Doświadczenia mają charakter praktyczny, wspierają rozwój językowy, osobisty, psychiczny i społeczny uczniów, wzmacniają kompetencje przekrojowe i budują poczucie sprawczości.
Czy nowa podstawa programowa zmieni maturę z języka angielskiego?
Nie od razu. Nowa podstawa ma obowiązywać w klasie I od 1 września 2027 r., więc pierwsi uczniowie uczący się według niej przystąpią do matury w 2031 r. (liceum) i 2032 r. (technikum). Podstawa programowa określa zakres egzaminu, ale sposób sprawdzania wiadomości i umiejętności określi Centralna Komisja Egzaminacyjna w Informatorze, najpóźniej w 2029 r.
Zobacz również:
Język obcy nauczany jako pierwszy – zakres rozszerzony
Język obcy nauczany jako drugi – kontynuacja