Reforma 2027 | Szkoły ponadpodstawowe

Nowa podstawa programowa z języka angielskiego w liceum i technikum – co się zmienia w zakresie podstawowym od 2027 roku?

dr Grzegorz Śpiewak dr Grzegorz Śpiewak
📅 29 października 2026
⏱️ 9 min czytania

Porównanie projektu nowej podstawy programowej dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy w zakresie podstawowym z obowiązującą obecnie podstawą programową z 2024 r.

✒️ W skrócie

Projekt nowej podstawy programowej z języka obcego nauczanego jako pierwszy (w praktyce najczęściej angielskiego) dla liceum i technikum, która ma obowiązywać od 1 września 2027 r., w większości utrzymuje dotychczasowe wymagania dotyczące słuchania, czytania, mówienia i pisania. Najważniejsze zmiany w zakresie podstawowym to:

  • jeden poziom docelowy B1 dla wszystkich sprawności (dotąd B1+ dla rozumienia),
  • większy nacisk na poprawność i związki frazeologiczne,
  • różne odmiany języka w słuchaniu,
  • rozbudowane przetwarzanie językowe,
  • nowe ujęcie kompetencji kulturowych,
  • zupełna nowość - doświadczenia edukacyjne.

Ważne: Poniższa analiza bazuje na projekcie IBE-PIB z października 2026 r., a nie na ostatecznym tekście rozporządzenia.

Na jakim etapie są prace nad nową podstawą programową?

Obowiązująca podstawa programowa dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum jest określona w rozporządzeniu z 28 czerwca 2024 r. (dostępne tutaj, str. 10–13 oraz 48–54).

Projekt nowej podstawy programowej dla 4-letniego liceum ogólnokształcącego i 5-letniego technikum jest określony w propozycji przekazanej przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB) do MEN (dostępny tutaj).

Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Edukacji Narodowej nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego ma zacząć obowiązywać w klasie I szkół ponadpodstawowych od 1 września 2027 r. Na stronie internetowej IBE-PIB opublikowane zostały projekty podstaw programowych, w tym podstawy programowej dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy, opracowane przez zespoły ekspertów powołane na początku 2026 r. Projekty te zostały przekazane do MEN. Należy pamiętać, że nie są to ostateczne wersje dokumentów. Na ich podstawie MEN przygotuje projekt rozporządzenia, który trafi do konsultacji publicznych. Wiążący będzie dopiero ostateczny tekst rozporządzenia, podpisany przez Ministra Edukacji i opublikowany w Dzienniku Ustaw.

Porównanie: podstawa programowa z 2024 r. a projekt podstawy programowej z października 2026 r.

Już teraz możemy wstępnie porównać oba dokumenty, tj. obowiązującą podstawę programową (z 2024 r.) oraz projekt nowej podstawy programowej przekazanej przez IBE-PIB do MEN.

Ogólny poziom biegłości językowej na zakończenie kształcenia w szkole ponadpodstawowej

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
Dwa poziomy, tj.
B1 dla sprawności produktywnych
B1+ dla sprawności receptywnych.
Jeden poziom dla wszystkich sprawności, tj. B1.
Dość istotna zmiana względem 2024 r. – obniżenie wymagań dla sprawności receptywnych z B1+ do B1.

Cele kształcenia – wymagania ogólne

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
5 celów ogólnych. 7 celów ogólnych:
  • 5 wspólnych z podstawą z 2024 r.
  • 2 dodatkowe, tj. strategie i techniki uczenia się oraz otwartość na różnorodność kulturową, które były określone jako wymagania szczegółowe w podstawie programowej z 2024 r.
Bez zasadniczych zmian względem 2024 r.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
14 wymagań szczegółowych, w tym: 10 wymagań szczegółowych, w tym:
  • 8 dotyczących umiejętności językowych
  • 8 dotyczących umiejętności językowych, tożsamych z umiejętnościami w podstawie programowej z 2024 r.
  • 1 dotyczące kompetencji kulturowej
  • 1 dotyczące kompetencji kulturowej
  • 5 dotyczących umiejętności „okołojęzykowych”, wspomagających, np. współdziałanie w grupie, korzystanie z różnych źródeł informacji.
  • 1 dotyczące umiejętności „okołojęzykowych”, wspomagających, zawierające zapisy odpowiadające w znacznej części 5 wymaganiom z podstawy z 2024 r.
W większości przypadków bez zasadniczych zmian względem 2024 r.

Znajomość środków językowych

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • 14 zakresów tematycznych.
  • 14 zakresów tematycznych, tożsamych z zakresami z podstawy z 2024 r.; 3 zakresy zostały lekko zmodyfikowane.
  • Uczeń powinien posługiwać się „w miarę rozwiniętym zasobem” środków językowych.
  • Uczeń powinien posługiwać się „w  miarę rozwiniętym zasobem” środków językowych.
  • Wymaganie określa wyłącznie zakres środków językowych.
  • Wymaganie określa zakres oraz stopień poprawności środków językowych – uczeń ma „na ogół poprawnie” stosować środki językowe, nawet jeśli ich zakres jest ograniczony.
  • Zakres określony ogólnie dla środków leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych i fonetycznych.
  • W wymaganiu, w odniesieniu do środków leksykalnych, wyróżniono „związki frazeologiczne”.
  • W każdym zakresie tematycznym zagadnienia szczegółowe wymienione jako przykładowe („np.” w zapisie).
  • Wszystkie zagadnienia szczegółowe wymienione w każdym zakresie tematycznym są obowiązkowe (nie ma „np.”).
  • W zakresie zagadnień szczegółowych w poszczególnych zakresach tematycznych:
    • usunięto 8 zagadnień z podstawy z 2024 r.
    • dodano 9 zagadnień, tj.
      • „samoidentyfikacja” w temacie „człowiek”;
      • „wolontariat” w temacie „praca”;
      • „przedmioty codziennego użytku; relacje międzyludzkie” w temacie „życie prywatne”;
      • „rodzaje kultury” w temacie „kultura”;
      • „części ciała; profilaktyka” w temacie „zdrowie”;
      • „pozytywny i negatywny wpływ człowieka na środowisko” w temacie „świat przyrody”;
      • „wyzwania współczesności, w tym uczestnictwo osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym” w temacie „społeczeństwo”.
    • zmieniono sposób sformułowania albo przypisanie zagadnienia do zakresu tematycznego w zakresie 6 zagadnień szczegółowych.
Dość istotne zmiany względem 2024 r. – obniżony poziom środków językowych w czytaniu i słuchaniu (B1), ale jednocześnie wskazana istotność związków frazeologicznych i poprawności w podstawowym zakresie.

Słuchanie

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • Teksty wypowiadane w naturalnym tempie, w standardowej odmianie języka.
  • Konieczność uwzględnienia w kształceniu również odmian języka obcego innych niż standardowa – nie tylko np. szkockiego, irlandzkiego w przypadku angielskiego, ale również języka używanego przez osoby niebędące rodzimymi użytkownikami języka.
  • 8 przykładowych rodzajów tekstów o umiarkowanym stopniu złożoności.
  • 10 przykładowych rodzajów tekstów, w tym teksty współczesne, np. podcasty, o umiarkowanym stopniu trudności.
  • 8 umiejętności szczegółowych.
  • 6 umiejętności szczegółowych, ale zakres umiejętności praktycznie ten sam co w 2024 r.
W zakresie umiejętności bez zmian względem 2024 r.
Większa różnorodność w zakresie odmian języka.

Czytanie

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • 18 przykładowych rodzajów tekstów o umiarkowanym stopniu złożoności.
  • 14 przykładowych rodzajów tekstów o umiarkowanym stopniu trudności, w tym teksty współczesne, np. posty.
  • 9 umiejętności szczegółowych.
  • 7 umiejętności szczegółowych, ale zakres umiejętności praktycznie ten sam co w 2024 r.
W zakresie umiejętności bez zmian względem 2024 r.

Mówienie

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • Wypowiedzi proste, spójne, logiczne, w miarę płynne.
  • Wypowiedzi proste, spójne, logiczne, w miarę płynne.
  • 11 umiejętności szczegółowych.
  • 12 umiejętności szczegółowych, ale zakres umiejętności praktycznie ten sam co w 2024 r.
W zakresie umiejętności bez zmian względem 2024 r.

Pisanie

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • Wypowiedzi proste, spójne i logiczne.
  • Wypowiedzi proste, spójne i logiczne.
  • 11 przykładowych rodzajów wypowiedzi.
  • 4 przykładowe rodzaje wypowiedzi.
  • 12 umiejętności szczegółowych.
  • 12 umiejętności szczegółowych;
    zakres umiejętności praktycznie ten sam co w 2024 r.
W zakresie umiejętności bez zmian względem 2024 r.

Reagowanie w formie ustnej

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • Reagowanie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach.
  • Reagowanie w typowych, również w miarę złożonych sytuacjach.
  • 15 umiejętności szczegółowych.
  • 14 umiejętności szczegółowych;
    zakres umiejętności praktycznie ten sam co w 2024 r.
W zakresie umiejętności bez zmian względem 2024 r.

Reagowanie w formie pisemnej

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • Reagowanie w formie prostego tekstu pisanego.
  • Reagowanie w formie prostego, zrozumiałego i adekwatnego do sytuacji komunikacyjnej tekstu pisanego.
  • 6 przykładowych rodzajów tekstów.
  • 6 przykładowych rodzajów tekstów; teksty uwspółcześnione, np. post.
  • 15 umiejętności szczegółowych.
  • 14 umiejętności szczegółowych;
    zakres umiejętności praktycznie ten sam co w 2024 r.
W zakresie umiejętności bez zmian względem 2024 r.

Przetwarzanie językowe

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • Przetwarzanie tekstu ustnie lub pisemnie.
  • Przetwarzanie tekstu ustnie lub pisemnie.
  • 4 wymagania szczegółowe.
  • 8 wymagań szczegółowych, w tym:
    • 4 tożsame z podstawą z 2024 r.
    • 4 nowe, tożsame z wymaganiami dla szkoły podstawowej, w tym uzgadnianie znaczenia tekstu, współtworzenie wypowiedzi w parze lub grupie, tworzenie krótkiej notatki.
Dość istotne zmiany względem 2024 r.

Kompetencje kulturowe

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • 2 wymagania szczegółowe.
  • Akcent przesunięty z wiedzy w zakresie krajów, w których ludzie posługują się danym językiem, w kierunku wykorzystania tej wiedzy. Wiedza została zastąpiona wiedzą, umiejętnościami i postawami.
  • Zajęcia z języka obcego mają również służyć budowaniu zrozumienia własnej tożsamości kulturowej, m.in. dzięki dostrzeganiu podobieństw i różnic, odróżnianiu stereotypów od faktów.
  • Dodano wymaganie dotyczące odróżniania stereotypów od faktów.
  • Dość istotne zmiany względem 2024 r. (przy czym wymagania tożsame z wymaganiami nowej podstawy programowej dla szkoły podstawowej od 2026 r.)

Umiejętności wspierające uczenie się języka obcego nowożytnego

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
  • 5 umiejętności szczegółowych.
  • 7 umiejętności szczegółowych, w tym:
    • 5 tożsamych z podstawą z 2024 r.
    • 2 nowe, tj. współdziałanie w parze lub w grupie w celu doskonalenia własnych umiejętności językowych oraz wykorzystywanie informacji zwrotnej.
  • Nieznaczne zmiany względem 2024 r. (przy czym wymagania tożsame z wymaganiami nowej podstawy programowej dla szkoły podstawowej od 2026 r.)

Doświadczenia edukacyjne

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
Nie były określone w podstawie programowej.
  • Określono 14 doświadczeń dla zajęć z języka obcego nowożytnego.
  • Każdy uczeń w każdym roku szkolnym ma obowiązek realizacji przynajmniej dwóch wybranych z klasą i nauczycielem doświadczeń edukacyjnych.
  • Doświadczenia z założenia wspierają rozwój językowy, osobisty, psychiczny i społeczny uczniów oraz budują poczucie sprawczości.
  • Doświadczenia edukacyjne mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracę.
Dość istotne zmiany względem 2024 r.

Kompetencje przekrojowe i sprawczość

Podstawa programowa z 2024 r. Projekt podstawy programowej z października 2026 r.
Nie były określone w podstawie programowej. Kształcenie w zakresie języka obcego nowożytnego przyczynia się do rozwijania:
  • kompetencji przekrojowych, np. rozwiązywania problemów, kreatywnego myślenia, krytycznego myślenia
  • sprawczości, czyli podejmowania działań, które mają pozytywny wpływ na ucznia, który je podejmuje, i na innych, oraz brania odpowiedzialności za te działania.
Dość istotne zmiany względem 2024 r.

Najważniejsze zmiany – podsumowanie

Podsumowując, projekt podstawy programowej dla 4-letniego LO i 5-letniego technikum dla języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy w zakresie podstawowym od 1 września 2027 r. w porównaniu do obowiązującej podstawy programowej z 2024 r.:

  • 1) wprowadza do podstawy programowej nieistniejące w 2024 r. doświadczenia edukacyjne oraz działania nakierowane na budowanie kompetencji przekrojowych oraz sprawczości;
  • 2) wprowadza dość istotne zmiany w zakresie:
    • a) ogólnego poziomu biegłości językowej oczekiwanego na zakończenie kształcenia – obniża poziom dla sprawności receptywnych z B1+ do B1;
    • b) znajomości środków językowych – uwypukla istotność związków frazeologicznych oraz podkreśla istotność poprawności używania znanych środków, nawet jeżeli ich zakres jest ograniczony;
    • c) umiejętności rozumienia ze słuchu – wprowadza konieczność różnicowania odmian języka podczas zajęć;
    • d) umiejętności przetwarzania językowego – podkreśla istotność integrowania umiejętności;
    • e) kompetencji kulturowych – przesuwa akcent z wiedzy w kierunku wykorzystania wiedzy oraz istotności postaw;
  • 3) wprowadza nieznaczne zmiany w zakresie kształcenia umiejętności wspierających uczenie się języka obcego nowożytnego;
  • 4) nie wprowadza praktycznie żadnych istotnych zmian w zakresie umiejętności szczegółowych dotyczących:
    • a) słuchania (ale wprowadza większą różnorodność odmian języka – zob. pkt 2c);
    • b) czytania;
    • c) mówienia – choć we wprowadzeniu podkreślona jest konieczność priorytetyzacji tej umiejętności w kształceniu;
    • d) pisania;
    • e) reagowania w formie ustnej i pisemnej.

FAQ – najczęściej zadawane pytania:

Czy nowa podstawa programowa obniża wymagania z języka angielskiego w liceum i technikum? +

Częściowo. Projekt zakłada jeden poziom docelowy – B1 – dla wszystkich sprawności, podczas gdy podstawa z 2024 r. przewidywała B1+ dla rozumienia ze słuchu i czytania. Jednocześnie wszystkie zagadnienia w zakresach tematycznych stają się obowiązkowe, a projekt kładzie większy nacisk na poprawne stosowanie środków językowych i na związki frazeologiczne.

Od kiedy będzie obowiązywać nowa podstawa programowa w szkołach ponadpodstawowych? +

Zgodnie z zapowiedziami MEN – od 1 września 2027 r. w klasie I liceum i technikum. Omawiany dokument to projekt przygotowany przez IBE-PIB; ostateczny kształt podstawy będzie znany po konsultacjach publicznych i publikacji rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.

Czym są doświadczenia edukacyjne w nowej podstawie programowej z języka obcego? +

To zupełnie nowy element: podstawa z 2024 r. ich nie przewidywała. Projekt określa 14 doświadczeń edukacyjnych dla zajęć z języka obcego. Każdy uczeń w każdym roku szkolnym ma zrealizować co najmniej dwa z nich, wybrane wspólnie z klasą i nauczycielem. Doświadczenia mają charakter praktyczny, wspierają rozwój językowy, osobisty, psychiczny i społeczny uczniów, wzmacniają kompetencje przekrojowe i budują poczucie sprawczości.

Czy nowa podstawa programowa zmieni maturę z języka angielskiego? +

Nie od razu. Nowa podstawa ma obowiązywać w klasie I od 1 września 2027 r., więc pierwsi uczniowie uczący się według niej przystąpią do matury w 2031 r. (liceum) i 2032 r. (technikum). Podstawa programowa określa zakres egzaminu, ale sposób sprawdzania wiadomości i umiejętności określi Centralna Komisja Egzaminacyjna w Informatorze, najpóźniej w 2029 r.

Zobacz również:

Język obcy nauczany jako pierwszy – zakres rozszerzony

Język obcy nauczany jako drugi – kontynuacja

 

dr Grzegorz Śpiewak

Absolwent University of Essex w Wielkiej Brytanii (magister lingwistyki) oraz Uniwersytetu Warszawskiego (doktor filologii angielskiej i lingwistyki). Nauczyciel języka angielskiego, konsultant, kierownik projektu, trener, uznany prelegent konferencyjny, autor. Były wykładowca akademicki i zastępca dyrektora ds. nauczania języka angielskiego i CLIL na Wydziale Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Wykładowca w programie online MA TESOL w nowojorskiej uczelni The New School for Social Research.

Obecnie związany z Macmillan Education (jako główny konsultant ELT na Europę Środkowo-Wschodnią i kluczowy trener), DOS-ELTea – niezależnym centrum rozwoju nauczycieli (jako jego współzałożyciel i prezes), deDOMO Education (jako lider projektu i główny autor) oraz DoDoTOK – ogólnopolski program promujący nowoczesną, dwujęzyczną edukację przedszkolaków (jako jego główny konsultant). Honorowy Prezes i członek Rady Doradczej IATEFL Polska.

Zostałeś zalogowany. Pobieranie rozpoczęte.
Pobierz ręcznie