Reforma podstawy programowej dla szkoły podstawowej, która zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r., nie wywraca nauczania języka obcego do góry nogami. Wprowadza jednak wyraźne przesunięcia akcentów oraz kilka zupełnie nowych elementów, które będą miały realny wpływ na codzienną pracę nauczycieli języka angielskiego. Niektóre z tych nowości stanowią realizację założeń określonych w Profilu absolwenta i absolwentki przedszkola i szkoły podstawowej. Inne nowości to autorski wkład zespołu ekspertów, którzy opracowywali projekt podstawy programowej dla szkoły podstawowej.

Więcej przeczytasz w artykule naszego Eksperta

Uczeń musi zrealizować minimum jedno doświadczenie w każdym roku. W klasach IV–VIII daje to łącznie pięć obowiązkowych doświadczeń na języku obcym w pięcioletnim cyklu kształcenia.

Pierwszy egzamin 8-klasisty zgodny z nową podstawą programową zostanie przeprowadzony w roku szkolnym 2030/2031. Szczegółowe informacje na temat kształtu tego egzaminu zostaną opublikowane w Informatorze CKE nie później niż do 1 września 2029 r.

W roku szkolnym 2026/2027 nowa podstawa programowa będzie obowiązywać:

• w przedszkolu,
• w klasie I szkoły podstawowej,
• w klasie IV szkoły podstawowej.

Rozporządzenie w sprawie podstawy programowej nie wprowadza obowiązkowego podziału na grupy, ale zawiera zapis, który sugeruje warunki sprzyjające nauce języka obcego. W dokumencie znajduje się następujący fragment:
„Kształcenie w zakresie języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy i drugi powinno przebiegać w atmosferze bezpieczeństwa i zaufania, w możliwie małych grupach o zbliżonym poziomie językowym.”
Obowiązek podziału na grupy wprowadza jednak rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. Podobnie jak dotychczas, podział na grupy jest obowiązkowy w oddziałach liczących więcej niż 24 uczniów.

Na koniec klasy 8 uczeń powinien osiągnąć poziom oczekiwany (A2), a jeśli klasa pracuje szybciej, możliwe jest również dojście do poziomu wyższego (B1).

Egzamin ósmoklasisty według nowych zasad będzie przeprowadzony na tym samym poziomie co dotychczas, czyli A2.

Nie. Podstawa nie wprowadza żadnego zakazu używania języka polskiego na lekcjach języka obcego. Natomiast wyraźnie zachęca do jak najszerszego używania języka obcego jako języka komunikacji. W rozporządzeniu znajdują się dwa kluczowe zapisy:

“W kształceniu językowym ważną rolę odgrywa również:
1) ekspozycja na język obcy nowożytny w trakcie zajęć, używanie języka obcego nowożytnego nie tylko jako treści swoistej dla przedmiotu nauczania, ale również jako języka komunikacji podczas zajęć w różnych rodzajach interakcji, zarówno nauczyciel–uczeń, jak i uczeń – uczeń.”

oraz

"Nadrzędnym celem kształcenia językowego jest skuteczne porozumiewanie się w języku obcym nowożytnym – zarówno w mowie, jak i w piśmie – jednak u podstaw działań językowych w klasie powinna leżeć komunikacja w formie ustnej, obejmująca słuchanie, mówienie oraz reagowanie i przetwarzanie językowe."

Z tych zapisów wynika, że podstawa promuje jak największą ilość kontaktu z językiem obcym, ale nie nakazuje rezygnacji z języka polskiego. Nauczyciel może go używać wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrozumienia, bezpieczeństwa lub skuteczności procesu uczenia się.

Teoretycznie jest możliwość zmiany poziomu realizacji podstawy programowej w trakcie kształcenia na II etapie edukacyjnym, ale – ze względu na wybrany podręcznik – może to być trudne. Dobrze zatem wybrać podręcznik, który da możliwość realizacji podstawy na wyższym poziomie, jeżeli okaże się to zasadne.

Jeżeli dana seria podręczników daje taką możliwość – nic nie stoi na przeszkodzie, aby wybrać jeden i ten sam podręcznik do realizacji poziomu oczekiwanego i wyższego.

Dotacja podręcznikowa jest przyznawana raz na 3 lata, zatem podręcznik zakupiony w pierwszym roku wdrażania reformy pozostaje ten sam dla dwóch kolejnych roczników. Może się jednak zdarzyć tak, że kolejny rocznik uczniów w danej szkole będzie na niższym albo wyższym poziomie biegłości językowej niż poprzedni. Z tego względu dobrze wybrać podręcznik, który zawiera elementy obu poziomów.

Sprawczość – tak, jak jest ona rozumiana w Profilu absolwenta i absolwentki – to podejmowanie działań mających pozytywny wpływ na osobę, która je podejmuje i na innych (otoczenie) oraz branie za te działania odpowiedzialności. Sprawczość dotyczy zatem sytuacji, w której dany człowiek: (1) wyznacza sobie cele, (2) realizuje te cele, (3) ocenia osiągnięty rezultat. Zadaniem szkoły jest wspieranie uczniów w budowaniu przeświadczenia, że to, co trzeba zrobić, „da się zrobić”; że pomimo trudności – da się to coś osiągnąć. Sprawczość w Profilu absolwenta i absolwentki to składowa 4 cech, tj. (1) poczucia przynależności do wspólnoty, (2) nastawienia na rozwój, (3) przekonania o własnej skuteczności oraz (4) samoregulacje (planowania, samokontroli).

Rozwijanie poczucia sprawczości wśród uczniów to zadanie wszystkich nauczycieli, nie tylko nauczycieli języka angielskiego, i szkoły w ogóle. Działanie to nie wymaga oddzielnych lekcji, nie trzeba mu poświęcać odrębnych bloków kształcenia. Rozwijanie poczucia sprawczości powinno przenikać do wielu działań podejmowanych w klasie każdego dnia. W kształceniu w zakresie języka obcego będzie to np.:

• strukturyzowanie zadań służących rozwijaniu sprawności mówienia w taki sposób, aby uczniowie najpierw zaplanowali, co chcą powiedzieć, a po wypowiedzi zastanowili się, czy powiedzieli to, co chcieli powiedzieć jak chcieli powiedzieć, aby zidentyfikować swoje słabe i mocne strony
• zachęcanie uczniów do wyjaśniania przyczyn wyboru danej odpowiedzi np. w ćwiczeniu rozwijającym sprawność słuchania lub czytania, po uprzednim skonsultowaniu wybranej odpowiedzi z kolegą lub koleżanką
• wybór wraz z nauczycielem i kolegami, i koleżankami doświadczenia edukacyjnego do zrealizowania
• pomoc koledze lub koleżance w pracy nad danym zagadnieniem
• udział w pracy projektowej w uzgodnionej roli, realizując przydzielone obowiązki
• próbowanie różnych strategii uczenia się np. słownictwa, tak aby wybrać taką, która odpowiada danemu uczniowi najbardziej
• samoocena w zakresie poszczególnych umiejętności językowych i wybór jednej sprawności, której dany uczeń będzie chciał poświęcić więcej czasu podczas pracy indywidualnej w domu.

Doświadczenia edukacyjne to uzgodnione wspólnie przez nauczyciela i uczniów albo wybrane przez uczniów sytuacje edukacyjne, które – poza doskonaleniem sprawności językowych – wspierają rozwój kompetencji przekrojowych i sprawczości. Doświadczenia edukacyjne nie są ciągnącymi się w nieskończoność projektami (muszą mieć początek i koniec) ani rutynowymi codziennymi działaniami, ani „tylko” dobrymi praktykami klasowymi. Doświadczenia edukacyjne nie mają również – co do zasady – charakteru międzyprzedmiotowego, co jest charakterystyczne dla projektów w tygodniu projektowym.

Szkoły mogą zorganizować tydzień projektowy już w roku szkolnym 2026/2027, nawet we wszystkich klasach (tj. od IV do VIII), ale nie jest to obowiązek. Obowiązek realizacji tygodnia projektowego wejdzie w życie 1 września 2027 r., zatem po raz pierwszy w roku szkolnym 2027/2028 wszyscy uczniowie klasy IV i V będą musieli uczestniczyć w tygodniu projektowym. W kolejnych latach szkolnych, tj. 2028/2029–2030/2031 – obowiązkiem tym zostaną objęci uczniowie kolejnych klas, tj.

• 1) w roku szkolnym 2028/2029 – uczniowie klas IV–VI
• 2) w roku szkolnym 2029/2030 – uczniowie klas IV–VII
• 3) w roku szkolnym 2030/2031 – uczniowie klas IV–VIII.

Nie jest określony konkretny tydzień, w którym wszystkie szkoły musiałyby jednocześnie realizować tydzień projektowy. Termin tygodnia projektowego będzie wyznaczany przez dyrektora szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej. Wychowawca danego oddziału będzie miał obowiązek poinformować uczniów i ich rodziców na początku roku szkolnego o terminie tygodnia projektowego w danej szkole. Realizacja projektu edukacyjnego w trakcie tygodnia projektowego będzie się odbywała przez 5 dni w tygodniu.

Nie. Tydzień projektowy jest grupowym, planowym działaniem uczniów, mającym na celu rozwiązanie konkretnego problemu, z zastosowaniem różnorodnych metod. Wyniki doświadczeń edukacyjnych powinny być prezentowane – jeżeli prezentacja stanowi element danego doświadczenia – podczas zajęć z języka obcego.

Podstawa programowa jest wspólna dla wszystkich języków obcych nowożytnych, których uczniowie uczą się w polskich szkołach (a tylko w szkołach podstawowych jest to ponad 20 różnych języków obcych). Z tego względu podstawa programowa nie zawiera katalogu środków językowych – ani gramatycznych, ani leksykalnych – dla żadnego języka. Lista środków gramatycznych dla tych języków, z których jest przeprowadzany egzamin ósmoklasisty, jest określona w Informatorze.

Rozwijanie kompetencji przekrojowych oraz sprawczości będzie musiało znaleźć odzwierciedlenie w programie nauczania opracowywanym dla danego oddziału. Natomiast na tym etapie nie ma informacji na temat planów formalnego dokumentowania rozwijania tych aspektów np. w dzienniku lekcyjnym. Rozporządzenie w sprawie dokumentacji przebiegu nauczania nie zostało zmienione, zatem kwestia określenia i wpisania w dzienniku tematu lekcji jest w gestii nauczyciela

Nie uległy zmianie zasady korzystania z podręczników i materiałów edukacyjnych. Jeżeli nauczyciel korzysta z podręcznika – musi to być jeden z podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego. Nauczyciel może jednak korzystać z innych materiałów niż podręcznik. Może to być również repetytorium.

Uczniowie zdobywają doświadczenia edukacyjne na każdym etapie edukacji, w tym również na etapie I, tj. w klasach I–III. Podobnie jak na II etapie edukacyjnym, również na etapie niższym doświadczenia te mają charakter praktyczny, wzmacniają kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijają umiejętności komunikacyjne i współpracy. W klasach I–III doświadczenia edukacyjne dotyczą różnych edukacji określonych dla kształcenia zintegrowanego. Jedno z doświadczeń – wskazane do realizacji przynajmniej raz w roku szkolnym – to grupowa realizacja zadania wymagającego używania nauczanego języka obcego nowożytnego. Podstawa wskazuje jako możliwości wymianę listów, kartek z równoległą klasą ze szkoły za granicą, spotkanie z native speakerem, ale – ponieważ są to tylko przykłady – nauczyciel wraz z uczniami może zrealizować inne doświadczenie, pod warunkiem że do jego wykonania konieczne będzie wykorzystanie języka obcego podczas pracy w grupie.

Kształcenie w zakresie rozwijania kompetencji przekrojowych – obok kompetencji fundamentalnych i sprawczości – to jedna z zasadniczych zmian wprowadzona w nowej podstawie programowej. Kompetencje te są określone w Profilu absolwenta i absolwentki. Są one rozwijane przede wszystkim w ramach poszczególnych przedmiotów, w tym języka obcego nowożytnego, ale również międzyprzedmiotowo (w ramach np. tygodnia projektowego) i podczas realizacji zadań wychowawczo-dydaktycznych szkoły. Kompetencje przekrojowe to zdolności do działania w różnych sytuacjach – w szkole i poza nią – z wykorzystaniem wszystkiego, co jest rozwijane w szkole, tj. wiedzy, umiejętności, postaw. Praca nad rozwijaniem kompetencji przekrojowych to zadanie długofalowe, realizowane często wieloma małymi krokami, ale konsekwentnie. Poniżej wymieniamy kompetencje przekrojowe określone w podstawie programowej, wskazując przykładowe sposoby ich realizacji na zajęciach z języka obcego:

Kompetencja przekrojowa	Przykładowy sposób realizacji na zajęciach z języka obcego
1. Kompetencje poznawcze:
1) rozwiązywanie problemów	tworzenie wypowiedzi pisemnej: analiza posiadanych zasobów językowych w kontekście zadania, wybór najlepszych środków do przekazania danej informacji; realizacja doświadczenia edukacyjnego
2) krytyczne myślenie	wyciąganie wniosków z informacji zawartych w wypowiedzi albo w tekście; odróżnianie stereotypów od faktów dotyczących kultury własnej, kultury kraju ojczystego oraz kultury społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym
3) kreatywne myślenie	tworzenie wypowiedzi ustnej; realizacja doświadczenia edukacyjnego; przygotowanie i przedstawienie np. prezentacji, filmu.
2. Kompetencje społeczne:
1) współpraca	współpraca w parze lub w grupie podczas współtworzenia wypowiedzi pisemnej lub ustnej; współdziała w parze lub grupie w celu doskonalenia własnych umiejętności językowych lub pomocy innym uczniom w rozwijaniu ich umiejętności językowych
2) dbanie o innych	praca w parze lub w grupie, aby uzgodnić znaczenie przeczytanego lub wysłuchanego tekstu; ćwiczenia rozwijające wrażliwość międzykulturową.
3. Kompetencje osobiste:
1) kierowanie sobą	przedstawianie uczniom różnorodnych technik samodzielnej pracy nad językiem, tak aby mogli wybrać techniki adekwatne do realizowanego zadania oraz zgodne z ich indywidualnymi preferencjami; praca nad stosowaniem strategii komunikacyjnych oraz strategii kompensacyjnych; doskonalenie umiejętności samooceny własnej pracy oraz własnych postępów w nauce języka obcego nowożytnego; ćwiczenia w wykorzystaniu informacji zwrotnej
2) dbanie o siebie	tworzenie wypowiedzi ustnej lub tekstu, w którym uczeń wyraża swoje uczucia i emocje; realizowanie doświadczeń edukacyjnych.

W przedszkolu dziecko ma przede wszystkim – jak to ujmuje podstawa programowa – „oswajać się z językiem obcym nowożytnym”. Odbywa się to m.in. przez codzienne sytuacje edukacyjne i zabawowe, podczas których używane są proste zwroty, dzieci nazywają w języku obcym wybrane przedmioty z najbliższego otoczenia, śpiewają piosenki i recytują rymowanki, wysłuchują i wykonują proste polecenia, budują proste dialogi. Te codzienne sytuacje powinny sprzyjać budowaniu zainteresowania dziecka językiem obcym nowożytnym, a także chęci poznawania innych kultur.

Podstawa programowa edukacji językowej w zakresie języka obcego nowożytnego dla klas I–III jest podzielona na 4 obszary. Są to: komunikacja, odkrywanie i używanie języka, wielojęzyczność i międzykulturowość oraz świadomość językowa. Umiejętności szczegółowe określone dla ucznia kończącego III klasę obejmują wszystkie umiejętności, których rozwijanie jest przewidziane dla uczniów klas IV–VIII, tj. odbiór, tworzenie i przetwarzanie tekstu oraz reagowanie językowe. Podstawa wielokrotnie powtarza jednak, że teksty, które uczeń rozumie, tworzy lub przetwarza, to teksty „bardzo proste”, co jest zrozumiałe, zważywszy na określony dla I etapu edukacyjnego docelowy poziom biegłości (A1). Poza typowymi dla kształcenia językowego umiejętnościami, takimi jak np.

• rozumienie bardzo prostych wypowiedzi ustnych, artykułowanych wyraźnie i powoli
• tworzenie według wzoru bardzo prostej i krótkiej wypowiedzi w bezpośredniej komunikacji ustnej na znany temat
• uczestniczenie w codziennych sytuacjach komunikacyjnych, używając bardzo prostych zwrotów grzecznościowych
• tworzenie bardzo prostych wypowiedzi ustnych, aby przekazać informacje oraz wyrazić uczucia i emocje
• wyjaśnianie znaczenie lub podawanie odpowiednika w języku polskim bardzo prostych słów lub zwrotów z języka obcego nowożytnego i odwrotnie,

oczekuje się, że uczeń kończący klasę III będzie również m.in.:

• wykorzystywał przeczytane teksty oraz inne teksty kultury do rozmowy i wspólnego działania
• odtwarzał z pamięci w całości lub we fragmentach bardzo proste i krótkie teksty: wierszyki, rymowanki, piosenki – indywidualnie lub w grupie
• korzystał z tradycyjnych materiałów źródłowych lub narzędzi cyfrowych do samodzielnego pogłębiania wiedzy, w tym odkrywania znaczeń nieznanych słów i sprawdzania pisowni
• rozpoznawał w swoim otoczeniu elementy różnych kultur (np. tradycji świątecznych, potraw, zabaw) i porównywał je ze sobą w języku polskim.

Oczekuje się, że na zakończenie klasy III uczeń będzie:

• 1) rozpoznawał i nazywał litery alfabetu
• 2) posiadał zasób słownictwa związanego z życiem codziennym – na poziomie A1 – w 16 obszarach, w tym np.:
  • a) ja, informacje o mnie (np. imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, wiek, hobby, cechy wyglądu i charakteru)
  • b) rodzina, przyjaciele
  • c) dom, pomieszczenia, meble, sprzęty użytku codziennego
  • d) zwierzęta i rośliny
  • e) plan dnia, codzienne czynności
  • f) zabawy i zabawki
• 3) poprawnie zapisywał najczęściej używane wyrażenia i wyrazy związane z życiem codziennym i zainteresowaniami, w tym liczby i daty, własne imię i nazwisko, narodowość, obywatelstwo, adres, datę urodzenia.

Na zakończenie klasy III uczeń powinien posługiwać się językiem obcym na poziomie A1 w zakresie umiejętności określonych w podstawie programowej.

Zasada spiralności to określenie stosowanego od dawna w dydaktyce języków obcych rozwiązania polegającego na tym, że do tych samych treści powraca się kilkakrotnie w całym procesie kształcenia językowego. Przy każdym takim powrocie powtarzane są wiadomości i umiejętności już wcześniej kształcone (i, w jakiejś części przynajmniej, również nabyte), ale równocześnie te wiadomości i umiejętności są nadbudowywane, tzn. niejako dodawane są do nich inne, powiązane z nimi wiadomości i umiejętności. To dodawanie nowych treści do treści wcześniej kształconych to właśnie zasada kumulatywności.

W nowej podstawie programowej autorzy zrezygnowali ze stosowanego dotychczas przykładowego zakresu zagadnień szczegółowych (lista jest poprzedzona skrótem „np.”). Nowa podstawa programowa wymienia tematy oraz zagadnienia szczegółowe w ramach każdego tematu, które muszą zostać zrealizowane. W tabeli poniżej przygotowaliśmy zestawienie porównawcze tematów na poziomie A2 oraz B1. Uwzględniając zasady spiralności i kumulatywności (por. odpowiedź na pytanie …), należy pamiętać, że zagadnienia obowiązujące na obu poziomach powinny – w mniejszym lub większym stopniu – pojawiać się na obu poziomach. Na przykład zarówno na poziomie A2, jak i na poziomie B1 powinny – zapewne kilkukrotnie, w różnych kontekstach – pojawić się zagadnienia oraz materiały doskonalące różne umiejętności, dotyczące np. cech charakteru, znajomych i przyjaciół.

	A2	B1
Ogólna charakterystyka poziomu	podstawowy zasób środków językowych	w miarę rozwinięty zasób środków językowych
człowiek	dane personalne, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, rzeczy osobiste, uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania	to, co na A2 + okresy życia
miejsce zamieszkania	dom i jego okolica, pomieszczenia i wyposażenie domu, obowiązki domowe, przeprowadzka	to, co na A2
edukacja	szkoła i jej pomieszczenia, przedmioty nauczania, uczenie się (w tym uczenie się przez całe życie), przybory szkolne, oceny szkolne, życie szkoły, zajęcia pozalekcyjne	to, co na A2
praca	zawody i związane z nimi czynności, miejsce pracy, wybór zawodu	to, co na A2 + poszukiwanie pracy
życie prywatne	rodzina, znajomi i przyjaciele, relacje międzyludzkie, czynności życia codziennego, przedmioty codziennego użytku, określanie czasu, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości	to, co na A2 + styl życia, konflikty i problemy
żywienie	artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, nawyki żywieniowe, lokale gastronomiczne	to, co na A2 + nawyki żywieniowe (w tym diety)
zakupy i usługi	rodzaje sklepów, towary i ich cechy, odzież, sprzedawanie i kupowanie, środki płatnicze, promocja i reklama, korzystanie z usług	to, co na A2 + reklamacja
podróżowanie i turystyka	środki transportu i korzystanie z nich, orientacja w terenie, baza noclegowa, wycieczki, zwiedzanie	to, co na A2 + awarie i wypadki w podróży, ruch uliczny
kultura	dziedziny kultury, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje	to, co na A2 + twórcy i ich dzieła
sport	dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, obiekty sportowe, wydarzenia sportowe, uprawianie sportu	to, co na A2 + pozytywne i negatywne skutki uprawiania sportu
zdrowie	części ciała, tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie	to, co na A2 + niepełnosprawność
postęp technologiczny	wynalazki, media, korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych	to, co na A2 + szanse i zagrożenia związane z postępem technologicznym
świat przyrody	pogoda, pory roku, rośliny i zwierzęta, krajobraz, zagrożenia i ochrona środowiska	to, co na A2 + klimat, klęski żywiołowe
społeczeństwo	problemy współczesnego świata	to, co na A2 + wydarzenia i zjawiska społeczne

Podstawa programowa nie określa listy struktur gramatycznych dla żadnego konkretnego języka obcego. Pierwsze wymaganie szczegółowe dla poziomu A2 określa jedynie, że na zakończenie VIII klasy uczeń powinien posługiwać się podstawowym zasobem środków językowych, w tym gramatycznych, niezbędnych do realizacji pozostałych wymagań szczegółowych dotyczących wiedzy i umiejętności. Na potrzeby egzaminacyjne lista struktur zostanie ogłoszona w Informatorze o egzaminie ósmoklasisty, który zostanie opublikowany do 1 września 2029 r. Można jednak przypuszczać, że skoro obecnie egzamin ósmoklasisty jest przeprowadzany na poziomie A2 (A2+ w przypadku rozumienia wypowiedzi), katalog struktur określony dla egzaminu przeprowadzanego od 2031 r. nie będzie różnił się znacząco. Zatem zasadne wydaje się traktowanie listy struktur w obowiązujących Informatorach jako listy struktur obowiązujących na poziomie oczekiwanym.

Dla tego poziomu lista struktur nie zostanie określona w Informatorze. Można jedynie powiedzieć – kierując się zapisami z podstawy programowej – że uczeń posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych, w tym gramatycznych, które mają mu umożliwić realizację wszystkich pozostałych wymagań szczegółowych dotyczących wiedzy i umiejętności określonych w tej podstawie programowej. Jakąś wskazówką może być dla nas lista struktur gramatycznych określonych w obecnym informatorze o egzaminie maturalnym na poziomie podstawowym(str. 35–44), ale należy pamiętać, że obecnie poziom biegłości językowej określony dla egzaminu maturalnego na poziomie podstawowym to B1/B1+, a zatem nieco wyższy, niż poziom B1 w nowej podstawie programowej dla szkoły podstawowej.

W porównaniu do obecnie obowiązującej podstawy programowej w wariancie II.1., tj. podstawy programowej dla języka obcego nauczanego jako pierwszy w klasach IV–VIII, nowa podstawa programowa na poziomie A2 nie wprowadza jakiś zasadniczych zmian. Podobnie jak dotychczas, uczeń kończący szkołę podstawową powinien potrafić napisać „krótką, prostą, spójną i logiczną wypowiedź pisemną”, choć zawężono nieco katalog przykładowych form tej wypowiedzi. Obecna podstawa programowa wymienia 9 przykładowych form, natomiast nowa podstawa programowa – tylko 4, tj. wiadomość, post, e-mail, historyjkę. Wypowiedź pisemna nadal powinna być napisana w odpowiednim stylu, choć samo wymaganie szczegółowe o stosowaniu formalnego lub nieformalnego stylu wypowiedzi adekwatnie do sytuacji zastąpiono zapisem o konieczności zachowania zasad grzeczności językowej. Pewnym novum jest wskazanie konieczności zachowania przez ucznia – jeżeli jest to konieczne – zasad konstruowania tekstów danego rodzaju. Musimy poczekać, czy ta zmiana znajdzie odzwierciedlenie w zasadach oceniania wypowiedzi pisemnej na egzaminie ósmoklasisty.

W nowej podstawie programowej na poziomie A2 w wymaganiu szczegółowym drugim dotyczącym rozumienia ze słuchu wskazano, że uczeń powinien rozumieć proste wypowiedzi ustne, artykułowane wyraźnie, przede wszystkim w standardowej odmianie języka, co wskazuje, że konieczne jest również stopniowe wdrażanie w kształceniu językowym odmian niestandardowych. Konieczność ta jest widoczna, kiedy popatrzymy na zapis wymagania drugiego dla poziomu B1, w którym wskazano, że uczeń rozumie wypowiedzi ustne o średnim stopniu trudności, artykułowane wyraźnie w standardowej i niestandardowej odmianie języka. W praktyce zapisy te oznaczają konieczność wykorzystania na zajęciach z języka angielskiego takich materiałów autentycznych lub dydaktycznych, w których osoby będą wypowiadały się w innej odmianie języka niż standardowa odmiana brytyjska albo amerykańska. Może to być nie tylko akcent inny niż standardowy, ale również wypowiedź nierodzimego użytkownika języka angielskiego w tym języku. Chodzi o to, aby przygotować uczniów na ogromną różnorodność angielszczyzny, z jaką zetkną się poza salą lekcyjną. Bardzo często ta różnorodność stanowi istotną barierę komunikacyjną. Podczas zajęć konieczne jest zatem stopniowe wdrażanie uczniów w tę różnorodność, nie tylko po to, aby uzmysłowić im jak wielka jest ta różnorodność, ale również po to, aby pokazać im, że nawet nieperfekcyjnie wypowiedziany komunikat może być skuteczny, co jest jednym ze sposobów budowania poczucia sprawczości.

Podstawa programowa nie określa żadnego obowiązku, jeżeli chodzi o stosowanie konkretnych technik lub sposobów oceniania. Wskazuje jednak na zasadność stosowania pewnych rozwiązań w części dotyczącej Warunków i sposobów realizacji, w której szczególną funkcję przypisuje się wzbudzanie i utrzymywanie motywacji m.in. przez:

• 1) stosowanie metody małych kroków, polegającej na dzieleniu złożonych zagadnień na mniejsze części, których opanowanie daje uczniom satysfakcję i poczucie sukcesu
• 2) przekazywanie wartościowej i budującej informacji zwrotnej
• 3) ocenianie służące wzmacnianiu postawy nastawionej na rozwój, wspierające ucznia w nabywaniu umiejętności językowych, z akceptującym podejściem do błędu językowego niezakłócającego komunikacji.

Chodzi zatem przede wszystkim o to, aby kształcenie językowe odbywało się w warunkach, w których istotne jest doskonalenie umiejętności językowych, przy jednoczesnym zrozumieniu, że to doskonalenie zajmuje często sporo czasu, a błąd językowy jest często dowodem zmiany zachodzącej w umyśle ucznia, a nie dowodem porażki.

Zatem podstawa programowa nie wprowadza wymogu oceniania kształtującego. O sposobie oceniania decyduje nauczyciel, w ramach przysługującej mu autonomii.